Menu

Benoeming van een voogd zonder testament en andere wetswijzigingen

Met ingang van 1 april 2014 zijn er verschillende wetswijzigingen op het gebied van ouderschap en voogdij in werking getreden. Hieronder zet ik de belangrijkste wijzigingen op een rij.

Voogdijbenoeming kan nu ook buiten een testament om

Ouders die voor hun minderjarige kind een voogd willen benoemen voor het geval zij beiden komen te overlijden terwijl het kind nog minderjarig is, konden dit tot nu toe doen door de benoeming van een voogd in hun testament. Dit laatste is uiteraard ook nu nog gewoon mogelijk. Voordeel hierbij is, dat de notaris u graag nader informeert over de gevolgen van een voogdijbenoeming en dat tevens met u kan worden gesproken over mogelijk bijkomende regelingen zoals een bewind over wat het kind van u erft, eventueel ook na diens 18de verjaardag, en de zogenaamde uitsluitingsclausule.

Nieuw is nu echter, dat de aanwijzing van een voogd ook buiten een testament om gedaan kan worden. Nodig is, dat u een verzoek doet bij de rechtbank tot aantekening van een voogdijbenoeming in het gezagsregister. U kunt deze benoeming als ouders samen doen, maar u kunt ook alleen een voogd benoemen.

Voor het verzoek tot aantekening in het gezagsregister kunt u een formulier downloaden van de website van de rechtbank. Klik hier voor link.

Een mogelijk nadeel van een aantekening in het gezagsregister is, dat het een openbaar register betreft. Iedereen kan dus in beginsel informatie uit het register opvragen en heeft daarmee inzage in uw wensen.Daarnaast geldt, dat u voor nadere informatie over voogdij en over de taken en bevoegdheden van een voogd niet bij de rechtbank terecht kunt. Hiervoor is de notaris de aangewezen persoon.

 

Vaderschapspresumptie

In de wet is bepaald, dat, wanneer een kind wordt geboren terwijl de moeder met een man is gehuwd, deze man geldt als de vader van het kind. Deze aanname wordt ook wel vaderschapspresumptie genoemd. Voor de wet is het niet van belang of de echtgenoot van de moeder ook biologisch de vader is.

Vanaf 1 april 2014 geldt deze aanname ook in het geval dat de moeder met de vader een geregistreerd partnerschap is aangegaan. Voor kinderen die vanaf deze datum worden geboren binnen een geregistreerd partnerschap is het dus niet meer nodig dat de vader het kind erkent. Voor kinderen die vóór 1 april 2014 zijn geboren geldt de wetswijziging niet. Voor hen is dus nog steeds erkenning nodig. De wetswijziging geldt ook niet voor partners die geen geregistreerd partnerschap (via de gemeente) hebben, maar die ongehuwd samenwonen en eventueel een samenlevingsovereenkomst hebben.

Wanneer de echtgenoot van de moeder overigens niet de biologische vader is, en hij wil ook niet gelden als de juridische vader, biedt de wet de mogelijkheid om, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan, het vaderschap te ontkennen. Dit gaat via een procedure bij de rechtbank. Ook de moeder en het kind zelf hebben het recht een procedure tot ontkenning van het vaderschap te starten.

Twee moeders

Wanneer een kind als gevolg van kunstmatige donorbevruchting wordt geboren in een huwelijk of geregistreerd partnerschap tussen twee vrouwen, terwijl de zaaddonor onbekend is, dan wordt ook de echtgenote of partner van de biologische moeder, de meemoeder, automatisch juridisch als moeder gezien. Er is in dit geval geen erkenning of stiefouderadoptie nodig. In alle andere gevallen kan de meemoeder het kind erkennen.

Tot 1 april 2014 was het niet mogelijk voor een vrouw om een kind te erkennen. De enige weg die toen openstond, was die van de stiefouderadoptie. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap tussen twee mannen geldt het vorenstaande overigens (nog) niet.

Verzoek om nietigverklaring huwelijk of partnerschap door de kinderen

Een laatste wijziging betreft de mogelijkheid voor kinderen en kleinkinderen om nietigverklaring te verzoeken van het huwelijk of geregistreerd partnerschap van hun (groot-)ouder. Tot nu toe kon een dergelijk verzoek pas worden gedaan nadat het huwelijk of partnerschap al op andere wijze was ontbonden, bijvoorbeeld door het overlijden van een echtgenoot. De uitbreiding van de mogelijkheid nietigverklaring te verzoeken is met name van belang voor de situatie dat een ouder die niet meer in staat is zijn of haar wil te bepalen, bijvoorbeeld door dementie, een huwelijk of geregistreerd partnerschap aangaat. Het risico van (financieel) misbruik door de nieuwe echtgenoot of partner is dan immers nadrukkelijk aanwezig.

Meer informatie?

U ziet het: er is heel wat veranderd. Wilt u weten wat de wijzigingen concreet betekenen of heeft u vragen over het benoemen van een voogd, neemt u dan gerust contact op met een van onze medewerkers van personen- en familierecht via info@vbcnotarissen.nl of 033 – 460 1 60 1 of met uw eigen contactpersoon bij VBC Notarissen.

 

Gepubliceerd op 2 april 2014