Menu

Erven van Schulden

Steeds vaker hebben erfgenamen bij overlijden te maken met een erfenis met schulden, soms worden zelfs meer schulden dan bezittingen geëerfd. Als een erfgenaam de erfenis gewoon aanvaardt (zuiver aanvaarden), dan is hij/zij aansprakelijk voor de schulden en kosten. Het erven van schulden kan een erfgenaam in de problemen brengen. Wat kan een erfgenaam hiertegen doen? Kunt u de erfenis weigeren en zo ja, hoe? Of zijn er andere mogelijkheden? En hoe zit dat met de uitvaartkosten? Hieronder zal ik daarop antwoord geven.

Als erfgenaam kunt u de nalatenschap op grond van het erfrecht:

  • zuiver aanvaarden (gewoon aanvaarden erfenis);
  • verwerpen (weigeren erfenis);
  • onder het voorrecht van boedelbeschrijving aanvaarden (beneficiair aanvaarden erfenis)

Hieronder worden de diverse keuzemogelijkheden toegelicht.

Het zuiver aanvaarden van de nalatenschap

Het zuiver aanvaarden van de nalatenschap houdt in dat u gerechtigd bent tot een positief saldo van de nalatenschap als er meer bezittingen dan schulden zijn; aan de andere kant kunnen eventuele schuldeisers verhaal op uw eigen vermogen (bijvoorbeeld uw huis of spaargeld) nemen indien het saldo van de nalatenschap ontoereikend is om die schulden te betalen.

Een erfenis aanvaarden kan door een gedraging plaatsvinden, bijvoorbeeld door het meenemen van goederen (bijvoorbeeld een fotoboek of sieraden).

Het gevolg hiervan kan zijn dat u de kosten en schulden van de erfenis uit uw eigen vermogen/spaargeld moet betalen. Denk dus goed na voordat u overgaat tot aanvaarding van de nalatenschap.

Het verwerpen van de nalatenschap:

Indien u niets uit de nalatenschap wilt verkrijgen of u zeker weet dat het saldo van de nalatenschap negatief is (meer schulden dan bezittingen), kunt u er ook voor kiezen de nalatenschap te verwerpen (erfenis weigeren). Verwerping van een nalatenschap houdt in dat u geen rechten meer kunt ontlenen aan uw erfgenaamschap (u krijgt niets, geen geld en geen goederen), maar ook dat u niet verplicht bent eventuele schulden te voldoen. Verwerping van een erfenis vindt plaats door middel van een verklaring, op te maken voor de Rechtbank op grond van een door u te tekenen volmacht.

Het gevolg van het verwerpen van de nalatenschap is mogelijk dat -als u kinderen heeft- uw kinderen op grond van de wet in uw plaats komen als erfgenamen.

Het beneficiair aanvaarden van de nalatenschap:

Als u niet zeker weet of het saldo van de nalatenschap negatief is, is een derde mogelijkheid het ‘beneficiair aanvaarden’ van de nalatenschap, ofwel aanvaarding onder het voorrecht van boedelbeschrijving. Na beneficiaire aanvaarding bent u niet verplicht de schulden te betalen, maar heeft u wel het recht op een deel van de nalatenschap indien deze een positief saldo vertoont.
Beneficiaire aanvaarding vindt plaats door middel van een verklaring, op te maken voor de Rechtbank op grond van een door u te tekenen volmacht. De hieraan verbonden kosten komen voor uw rekening.
Een beneficiair aanvaarde nalatenschap moet volgens een aantal wettelijk voorgeschreven regels en eventueel in overleg met de Kantonrechter worden afgewikkeld.
Indien de Kantonrechter bij de wettelijke vereffening dient te worden betrokken:

  • kan hij eisen dat (on)bekende schuldeisers eventueel in een plaatselijk en landelijk dagblad worden opgeroepen;
  • dienen alle goederen en schulden van de nalatenschap beschreven te worden in een akte van boedelbeschrijving;
  • dienen de schulden zoveel mogelijk te worden vereffend;
  • kan hij eisen dat er rekening en verantwoording door de erfgenamen aan de schuldeisers wordt afgelegd.

U zult begrijpen dat aan de afwikkeling de nodige kosten zijn verbonden, zoals bijvoorbeeld eventuele advertentiekosten, griffierechten en notariële kosten.
Indien deze kosten niet uit de nalatenschap kunnen worden betaald komen deze voor rekening van die erfgenaam die (beneficiair) aanvaardt.

Indien u besluit van de mogelijkheid tot verwerpen of beneficiair aanvaarden gebruik te maken, is het van groot belang dat u met betrekking tot de (goederen van de) nalatenschap niets doet, waaruit derden zouden kunnen afleiden dat u de nalatenschap zuiver hebt aanvaard. U mag in dat geval zoals hiervoor gezegd bijvoorbeeld geen inboedelgoederen meenemen.

Zodra iedere erfgenaam zijn of haar keuze heeft gemaakt kan de daadwerkelijke afwikkeling van de nalatenschap beginnen.

Voorstel staatssecretaris

De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, de heer Fred Teeven, heeft aangekondigd de wet te willen gaan wijzigen en erfgenamen een extra mogelijkheid te geven zich tegen schulden te beschermen. Het is de bedoeling dat, in het geval een erfgenaam (die zuiver aanvaard heeft) geconfronteerd wordt met een hem/haar onverwachte schuld, zonder dat hem/haar een verwijt kan worden gemaakt dat hij hiervan niet op de hoogte was, de erfgenaam alsnog aan de rechter toestemming kan vragen om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden. Deze beneficiaire aanvaarding zou dan alleen de onverwachte schuld betreffen.

Let op: Voor dit plan zal het wetgevingstraject nog opgestart moeten worden. Het is thans niet duidelijk op welke termijn het in de wet komt en hoe dit er precies uit komt te zien. Wij zullen u uiteraard op de hoogte houden van nieuwe ontwikkelingen.

Uitvaartkosten/notariskosten

Direct na het overlijden, worden de nabestaanden geconfronteerd met het regelen van de uitvaart. In de meeste gevallen zal tijdens het gesprek met de uitvaartverzorger een opdrachtbevestiging getekend moeten worden voor het verzorgen van de uitvaart. Het mondeling geven van een opdracht is overigens eveneens rechtsgeldig!

Het opdracht geven voor een uitvaart en betalen van de uitvaartkosten heeft niet tot gevolg dat u de erfenis zuiver aanvaard heeft.

De kosten van de uitvaart vormen in beginsel schulden van de nalatenschap en moeten uit de erfenis voldaan worden. De afwikkeling van een nalatenschap kost echter veel tijd, zeker als erfgenamen hun deel van de erfenis weigeren of beneficiair aanvaarden. Het gevolg is dat de uitvaartverzorger lang zou moeten wachten op de betaling van zijn/haar rekening.

In een dergelijk geval zal de uitvaartverzorger vaak de opdrachtgever aanspreken om de nota te betalen. Dat is zelfs afdwingbaar en geldt ook als de opdrachtgever geen erfgenaam is, of als er in de nalatenschap meer schulden dan bezittingen zijn. De opdrachtgever kan vervolgens het door hem voorgeschoten bedrag ter betaling indienen bij de nalatenschap, maar als er niet voldoende geld is, krijgt de opdrachtgever mogelijk niets terug.

Hetzelfde geldt voor de notariskosten, de notaris die gevraagd wordt een verklaring van erfrecht op te maken hoeft niet te wachten op de betaling van zijn/haar rekening uit de nalatenschap, maar kan de opdrachtgever hiervoor aanspreken.

Indien u overweegt een nalatenschap beneficiair te aanvaarden, te verwerpen of anderszins vragen heeft met betrekking tot de afwikkeling van een erfenis, kunt u uiteraard contact met ons opnemen, zodat wij u kunnen adviseren over de mogelijkheden in uw specifieke situatie.

Gepubliceerd op 21 maart 2013