Menu

Uitsluitingsclausule; Erft de koude kant ook mee?

Wanneer een kind van u erft of een schenking krijgt, dan kan het gebeuren dat bij scheiding van uw kind, zijn/haar ex-partner de helft krijgt van de erfenis of de schenking.

Dat is het geval wanneer uw kind gehuwd is of geregistreerd partner is zonder dat huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt. In dat geval is namelijk, op grond van de wet, een gemeenschap van goederen ontstaan.

Tot de gemeenschap van goederen behoren in beginsel alle bezittingen en alle schulden van uw kind en zijn partner. Alles is dus van uw kind en zijn partner gezamenlijk. Een erfenis of een schenking die uw kind ontvangt is daarom ook gezamenlijk van uw kind en zijn partner.

Dat geldt overigens niet voor samenwoners (al dan niet met een samenlevingscontract). Daar ontstaat geen gemeenschap van goederen op basis van de wet.

Hoe voorkomt u dat uw vermogen bij partner van uw kind terecht komt?

In uw testament of bij de schenking kunt u een zogenaamde uitsluitingsclausule opnemen. Deze clausule zorgt ervoor dat alles wat uw kind van u krijgt als erfenis of schenking privévermogen van uw kind blijft. Naast het gezamenlijke vermogen dat uw kind heeft met een huidige of toekomstige partner, ontstaat een stuk vermogen dat altijd van uw kind blijft. Indien uw kind bijvoorbeeld gaat scheiden, heeft zijn ex-partner geen recht op de helft van de erfenis of schenking.

Schematisch overzicht van een gemeenschap van goederen en privévermogen door een uitsluitingsclausule.

A.
Privévermogen partner 1 (bijvoorbeeld: schenkingen en erfenissen)

B.
Gezamenlijk vermogen van partner 1 en 2
(bijvoorbeeld: gezamenlijke koophuis, spaarrekeningen, inboedel, auto etc.)

C.
Privévermogen partner 2
(bijvoorbeeld: schenkingen en erfenissen)

Bij een scheiding zal ieder zijn of haar privévermogen (A en C) mogen houden. Het gezamenlijk vermogen (B) zal in onderling overleg verdeeld moeten worden tussen de partners.

Let op bij schenkingen: bij elke schenking moet de uitsluitingsclausule opnieuw worden opgenomen!

Wat kan uw kind zelf doen om te voorkomen dat uw erfenis of schenking bij de partner terecht komt?

Huwelijkse voorwaarden (of partnerschapsvoorwaarden)
Zoals hiervoor gezegd kan afgeweken worden van de gemeenschap van goederen. Dit kan vóór het huwelijk of geregistreerd partnerschap gedaan worden door het maken van huwelijkse voorwaarden/ partnerschapsvoorwaarden . Deze worden vastgelegd in een notariële akte.
In deze voorwaarden zou bijvoorbeeld vastgelegd kunnen worden dat erfenissen en schenkingen privévermogen blijven van de partners, maar dat de overige bezittingen gezamenlijk zijn.

Door zelf af te wijken van de wet, is iemand niet afhankelijk van wat een schenker of een erflater regelt of geregeld heeft. Bovendien zijn testamenten zolang iemand leeft geheim en kunnen zij altijd gewijzigd worden. Zolang de erflater leeft heeft iemand dus geen zekerheid over wat er nu precies geregeld is.
Andersom kunnen voorwaarden tijdens het huwelijk/geregistreerd partnerschap gewijzigd worden door de partners (hier zijn echter soms wel fiscale consequenties aan verbonden). Een ouder heeft zonder testament dus nooit zekerheid dat de erfenis of schenking privé blijft van een kind en dus niet bij de partner terecht komt.

Als u wilt dat uw erfenis of schenking privé blijft van uw kind is het advies daarom om altijd een uitsluitingsclausule op te nemen in testamenten en bij schenkingen.

Administratie

Om een uitsluitingsclausule goed te laten werken is het van belang dat uw kind in zijn administratie bijhoudt wat met een uitsluitingsclausule verkregen is en wat daarmee gebeurd is. Indien uw kind gaat scheiden zal aangetoond moeten worden wat privévermogen is en wat niet. Om dit te verduidelijken een voorbeeld:

Uw kind krijgt een schenking van €10.000,00 en zet dit op de en/of rekening die hij met zijn partner heeft. Op deze rekening komt ook het loon van zowel uw kind als zijn partner binnen. Van deze rekening worden vervolgens boodschappen gedaan, vakanties betaald en meubels gekocht. Vervolgens besluiten uw kind en zijn partner uit elkaar te gaan. Uw kind zegt dat €10.000,00 van het saldo op de en/of rekening van uw schenking afkomstig is. De partner van uw kind zegt dat dit geld is uitgegeven aan de vakanties etcetera. Uw kind zal dan moeten bewijzen dat de schenking nog niet uitgegeven is, een goede administratie is hiervoor noodzakelijk.

Een praktische oplossing is om erfenissen en schenkingen op een aparte bankrekening te zetten. Op deze wijze is automatisch duidelijk dat dit privévermogen vormt en zijn de veranderingen in het saldo terug te vinden in de bankafschriften.

Wat kan de notaris voor u betekenen?

Als notaris kunnen wij u adviseren over het opstellen van een testament met een uitsluitingclausule, of het opnemen van een uitsluitingsclausule bij schenkingen. Een uitsluitingsclausule wordt altijd op maat gemaakt naar uw wensen.
U kunt bijvoorbeeld bepalen dat alles wat uw kind van u erft of geschonken krijgt, altijd privé van uw kind blijft indien het huwelijk eindigt, om welke reden dan ook.
Een andere mogelijkheid is dat u bepaalt dat alles wat uw kind van u erft of geschonken krijgt, privé van uw kind blijft, indien het huwelijk of geregistreerd partnerschap door scheiding eindigt. En dat bij einde van het huwelijk of geregistreerd partnerschap door overlijden van uw kind, de partner wel mag meedelen. Deze mogelijkheid kan belastingvoordelen bieden bij het overlijden van uw kind.

Aan het opstellen van een uitsluitingsclausule zijn zowel praktische als fiscale gevolgen verbonden. Ieders situatie en persoonlijke wensen zijn anders, dus maatwerk voor uw situatie is altijd noodzakelijk.

Bovenstaande is van toepassing indien uw kind getrouwd is, maar ook als uw kind een geregistreerd partnerschap is aangegaan. Op samenwoners zijn andere regels van toepassing. Een uitsluitingsclausule werkt echter altijd!

Wilt u advies over het maken van testamenten en/of het doen van schenkingen? Neemt u dan contact op met onze adviseurs Familie & Vermogen via nummer 033 – 4 601 601. U kunt ook vrijblijvend binnenlopen tijdens één van onze notarisvragenuurtjes. Voor meer informatie kunt u ook op onze website kijken: www.vbcnotarissen.nl

Gepubliceerd op 6 juni 2013