Menu

29 november 2018

Ontwikkelingen Centraal Aandeelhoudersregister

Nadat op 19 januari 2017 een initiatiefvoorstel inzake de instelling van het centraal aandeelhoudersregister (CAHR) is ingediend, heeft het wetgevingstraject enige tijd stil gelegen. Hier is onlangs verandering ingekomen door het gewijzigd initiatiefvoorstel dat in september 2018 door de Tweede Kamerleden Nijboer (PvdA) en Alkaya (SP) is ingediend.

Advies Raad van State

Het eerder ingediende initiatiefvoorstel  werd aangepast naar aanleiding van het advies van de Raad van State dat werd uitgebracht in mei 2017 (en eveneens in september 2018 werd gepubliceerd). In dit advies werd het volgende opgemerkt:

  • door zijn opzet zal het CAHR slechts beperkt van betekenis zijn bij de bestrijding van financieel-economische criminaliteit;
  • de reikwijdte van het CAHR is beperkt, omdat alleen informatie wordt geregistreerd over de aandelen op naam waarbij de notaris via het opstellen van een notariële akte betrokken is. Indien een transactie buiten een notaris om kan plaatsvinden (zoals bijvoorbeeld verhandeling van certificaten) wordt de betreffende informatie niet in het CAHR opgenomen;
  • het CAHR is beperkt tot rechtspersonen naar Nederlands recht. Omdat financieel-economische criminaliteit vaak grensoverschrijdend plaatsvindt, is de betekenis van het CAHR ook op dat punt beperkt;

het UBO-register dat ter implementatie van EU-regelgeving wordt ingevoerd en dat ziet op uiteindelijk begunstigden heeft hetzelfde doel als het CAHR, namelijk: het voorkomen en bestrijden van financieel-economische delicten door middel van rechtspersonen, wat bij het UBO-register overigens een breder begrip is aangezien dit ook ziet op verenigingen, stichtingen en personenvennootschappen. Daarnaast bevat het UBO-register ook informatie met betrekking tot andere personen dan een aandeelhouder, namelijk natuurlijke personen die formele of feitelijke zeggenschap hebben over die entiteit.

De Raad van State concludeert dan ook dat de toegevoegde waarde van het CAHR ten opzichte van het UBO-register beperkt is en noemt dat het niet duidelijk is in hoeverre de baten van de introductie van het CAHR opwegen tegen de (administratieve) lasten die gepaard gaan met het naast elkaar bestaan van deze twee registers. Het advies was dan ook om het wetsvoorstel te heroverwegen.

Inhoud gewijzigd initiatiefvoorstel

In het nieuwe initiatiefvoorstel wordt benadrukt dat het CAHR informatie over aandelen, aandeelhouders, vruchtgebruikers en pandhouders van besloten vennootschappen en niet-beursgenoteerde naamloze vennootschappen verzamelt en ontsluit door middel van een centraal en digitaal register. Het register kan worden ingezien door de Belastingdienst en andere daartoe aangewezen publieke diensten, zulks ter uitvoering van hun wettelijke taken op het gebied van controle, toezicht, handhaving en opsporing. Notarissen krijgen toegang tot het register vanwege de uitvoering van hun wettelijke taken in het rechtsverkeer (waaronder de poortwachtersrol en het bieden van rechtszekerheid).  Ook bepaalde Wwft-instellingen – welke dat precies zijn is nog niet nader omschreven – kunnen inzage krijgen voor de uitvoering van hun cliëntenonderzoek voor de Wwft.

In het gewijzigde initiatiefvoorstel is opgenomen dat het CAHR wordt ondergebracht bij de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Omwille van de betrouwbaarheid zal het register alleen door notarissen worden bijgewerkt, waarbij wordt aangesloten bij een bestaand systeem dat door de KNB wordt gebruikt voor de inschrijving van notariële akten.

In het gewijzigde initiatiefvoorstel is opgenomen dat het CAHR wel degelijk van toegevoegde waarde is ten opzichte van het UBO-register om de volgende redenen:
(i)              in het CAHR worden de gegevens van alleaandeelhouders opgenomen;
(ii)            zicht op alleen de uiteindelijk begunstigden onvoldoende is om financieel-economische           criminaliteit door middel van rechtspersonen effectief aan te pakken.

Peiling KNB

Uit een peiling van de KNB die onlangs werd gehouden onder (kandidaat-)notarissen is gebleken dat de aandeelhoudersregistratie van BV’s en NV’s vaak niet actueel, onvolledig, onjuist of zelfs kwijt is. Op dit punt kan het CAHR zeker een rol vervullen.
(bron: https://www.knb.nl/nieuwsberichten/papieren-aandeelhoudersregister-vaak-niet-op-orde).

Verslag Tweede Kamer

Uit het verslag van de Tweede Kamer dat begin deze maand verscheen, blijkt dat veel partijen de komst van het CAHR toejuichen, maar dat nog wel wat kanttekeningen worden geplaatst bij de (praktische) uitvoerbaarheid. Zo is de notaris niet bij alle wijzigingen met betrekking tot het aandelenkapitaal betrokken omdat dat niet in alle gevallen verplicht is (zoals bijvoorbeeld bij het beëindigen van een beperkt recht op de aandelen of intrekking van aandelen).
Verder is privacy een punt waar veel vragen over worden gesteld. Uit het verslag blijkt dat veel vraagtekens worden gezet bij de groep personen die toegang tot de gegevens krijgt en het CAHR in samenhang met de  Algemene Verordening Gegevensbescherming, gezien alle privacygevoelige informatie die digitaal wordt vastgelegd en inzichtelijk wordt gemaakt.
Daarnaast is er nogal wat commentaar op het naast elkaar bestaan van het CAHR en UBO-register, waar in het huidige voorstel vanuit wordt gegaan, en wordt voorgesteld om deze registers samen te voegen.
Wordt vervolgd.