Menu

9 september 2019

Rechter: Gevolmachtigde van levenstestament moet verantwoording afleggen

Het levenstestament is steeds populairder en dus neemt het aantal mensen toe dat gemachtigd is om handelingen te verrichten zoals betalingen. Zij moeten dan wél verantwoording afleggen, ook als dat niet zo duidelijk in het testament is vastgelegd. Dat blijkt uit een uitspraak van de rechter, legt kandidaat-notaris Eri Saito uit.

Een levenstestament maakt het mogelijk om de financiën van iemand die niet -meer in staat is rechtshandelingen te verrichten, te laten managen door een derde. Bijvoorbeeld een familielid. ‘Gevolmachtigden’ kunnen alle handelingen verrichten ten aanzien van het vermogen die degene die het levenstestament heeft laten opstellen, ook zelf kan: schenkingen, betalingen etc. In een levenstestament kan worden bepaald dat de gevolmachtigde periodiek rekening en verantwoording aan de opsteller van het levenstestament moet afleggen voor zijn rechtshandelingen die hij verricht. In familierelaties, waarbij bijvoorbeeld ouders hun kind(eren) tot gevolmachtigde(n) benoemen, wordt deze verplichting tot rekening en verantwoording wel eens achterwege gelaten.

Algemene volmacht

De wettelijke regels inzake volmacht voorzien niet in de verplichting tot het afleggen van rekening en verantwoording. Toch heeft het Gerechtshof onlangs bepaald dat een algemeen gevolmachtigde verplicht is rekening en verantwoording af te leggen aan de volmachtgever, dan wel – als deze is overleden – aan diens erfgenamen, óók al is dat in de volmacht niet met zoveel woorden bepaald. Het Gerechtshof is van mening dat een algemene volmacht, zoals die wordt opgenomen in een levenstestament, gelijkenis vertoont met de in de wet geregelde overeenkomst van opdracht en zaakwaarneming. Op grond van de wet moet de opdrachtnemer of zaakwaarnemer rekening en verantwoording afleggen voor de werkzaamheden die hij verricht. Dit geldt dit dus ook voor een algemene volmacht.

Het Gerechtshof tekent wel aan dat in familierelaties enige terughoudendheid gepast is ten aanzien van de eisen die gesteld moeten worden aan de rekening en verantwoording. Maar die terughoudendheid geldt niet voor handelingen die ook in het belang van de gevolmachtigde zelf zijn verricht. Ten aanzien van die handelingen geeft het Hof aan dat van de gevolmachtigde mag worden verwacht dat hij volledige rekening en verantwoording aflegt. Als er bijvoorbeeld gelden zijn overgeboekt naar de gevolmachtigde zelf, moet deze aan de hand van facturen en betalingsbewijzen kunnen laten zien dat de betalingen ten behoeve van of in opdracht van de volmachtgever zijn gedaan.
Oudere algemene volmachten zijn in het algemeen summier van opzet. In levenstestamenten worden tegenwoordig uitgebreidere bepalingen over het afleggen van verantwoording opgenomen. Dikwijls is daarin niets bepaald over de rekening en verantwoording. Wie een levenstestament heeft laten opstellen of dit overweegt, doet er dus goed aan advies in te winnen. U weet ons daarvoor te vinden!