Menu

7 juli 2021

Sprake van een ‘change of control’ bij een wijziging binnen het bestuur van de aandeelhouder-rechtspersoon

Een aanbiedingsregeling opgenomen in statuten en/of aandeelhoudersovereenkomst verplicht een aandeelhouder zijn aandelen eerst aan te bieden aan de mede-aandeelhouder(s). In de statuten en/of aandeelhoudersovereenkomst staan vaak de diverse situaties opgenomen waardoor de aanbiedingsverplichting kan ontstaan. Bijvoorbeeld bij een voornemen om aandelen te verkopen. Ook bij overlijden, faillissement en ondercuratelestelling van de aandeelhouder kan de aanbiedingsplicht ontstaan. En in het geval de aandeelhouder een rechtspersoon is, ontstaat de aanbiedingsplicht veelal ook bij de ontbinding, fusie en splitsing van deze rechtspersoon.

Een andere situatie die veelal in statuten en/of aandeelhoudersovereenkomst wordt opgenomen als grond voor het ontstaan van een aanbiedingsverplichting, is de wijziging in de zeggenschap over de rechtspersoon-aandeelhouder (change of control).
Dat een heldere uitleg van een dergelijke bepaling voor partijen van belang is, blijkt maar weer eens uit een recente uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland (zie Rb. Noord-Holland 17 juni 2021, nr C/15/315884 / KG ZA 21-220 (ECLI:NL:RBNHO:2021:4951).

Tussen partijen bestaat discussie over de vraag of sprake is van een ‘change of control’/wijziging van de zeggenschap-situatie als bedoeld in de aandeelhoudersovereenkomst en/of de statuten. Volgens X BV (de 20% minderheidsaandeelhouder) is een dergelijke situatie in ieder geval ingetreden met het aftreden van de bestuurders van Y BV (de 80% meerderheidsaandeelhouder). X BV stelt dat de (toenmalige) aandeelhouders bij de oprichting van de deelneming bedoeld hebben overeen te komen dat als A en/of B aftreden als bestuurders van Y BV sprake is
van een ‘change of control’ als bedoeld in de aandeelhoudersovereenkomst. De bepaling
was bedoeld om X BV als minderheidsaandeelhouder en bestuurder te beschermen.
Y BV betwist dat en stelt dat van een ‘change of control’ enkel sprake is bij een wijziging van de zeggenschap op aandeelhoudersniveau.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat de gebruikte bewoordingen in de aandeelhoudersovereenkomst niet zo duidelijk zijn dat daaruit eenvoudig kan worden opgemaakt wat ‘change of control’ betekent. Bij de uitleg van een bepaling van een schriftelijke overeenkomst gaat het niet alleen om de zuiver taalkundige uitleg van die bepaling. Beslissend is de betekenis die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepaling mochten toekennen en wat zij ten aanzien daarvan redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (zie het standaardarrest Hoge Raad, 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4185 (Haviltex).

Ter onderbouwing van het standpunt van X BV dat partijen bedoeld hebben overeen te komen dat als A en/of B aftreden als bestuurders van Y BV, sprake is van een ‘change of control’, heeft zij verklaringen overgelegd van de toenmalige bestuurders van Y BV, die deze uitleg onderschrijven. De voorzieningenrechter kent aan de inhoud van deze verklaringen veel betekenis toe, omdat zij partij waren bij de aandeelhoudersovereenkomst en betrokken waren bij de totstandkoming daarvan.
Y BV heeft geen verklaringen in het geding gebracht van de andere betrokkenen bij de totstandkoming van de aandeelhoudersovereenkomst zodat de rechter
zich ten aanzien van de partijbedoeling bij de aandeelhoudersovereenkomst uitsluitend kan
baseren op de verklaringen van X BV, en de toenmalige bestuurders.

De voorzieningenrechter acht het voldoende aannemelijk dat partijen zijn overeengekomen dat in het geval A en/of B zou(den) aftreden als bestuurder(s) van Y BV, sprake is van een ‘change of control’ en niet, zoals Y BV aanvoert, dat van een dergelijke ‘change of control’ enkel sprake is bij een wijziging van de zeggenschap op aandeelhoudersniveau.

Om uitlegproblemen (zoals in de omschreven casus) te voorkomen, is het advies om nadrukkelijk in de statuten en/of in een aandeelhoudersovereenkomst op te nemen wanneer er een aanbiedingsverplichting ontstaat. Denk daarbij dan niet slechts aan het geval er zich een wijziging voordoet ten aanzien van de zeggenschap op het niveau van de aandeelhouder-rechtspersoon, maar denk daarbij ook na over de gevolgen van een wijziging binnen het bestuur van een aandeelhouder-rechtspersoon.

Indien u meer informatie wilt, neem dan gerust contact op met één van onze ondernemingsrechtspecialisten.