Menu

27 januari 2020

Status van het wetsvoorstel UBO-register

Op dit moment ligt het wetsvoorstel ter behandeling in de Eerste Kamer. De exacte datum van invoering van het UBO-register is nog niet bekend, maar men verwacht dat de invoering in het voorjaar 2020 geregeld is.
Het wetsvoorstel strekt tot implementatie van de uit de vierde anti-witwasrichtlijn voortvloeiende verplichting dat EU lidstaten een centraal register van uiteindelijk belanghebbenden (‘ultimate beneficial owner’, UBO) instellen. Dit register, dat onderdeel zal gaan uitmaken van het handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK), bevat informatie over de uiteindelijk belanghebbenden van ondernemingen en rechtspersonen in Nederland. Met het register wil de EU het gebruik van het financiële stelsel voor witwaspraktijken en terrorismefinanciering voorkomen.

Wat is een UBO?

Een UBO is een natuurlijke persoon die de uiteindelijke eigenaar is van of zeggenschap heeft over een juridische entiteit. Bij vennootschappen gaat het – kort gezegd – om meer dan 25 procent van de aandelen of de stemrechten dan wel om feitelijke zeggenschap. Er moet bepaald worden wie de UBO van een entiteit is. Dit is altijd een natuurlijk persoon en elke entiteit heeft minimaal één UBO. Bij het vaststellen wie UBO is, worden tussenliggende vennootschappen genegeerd. Het is dus niet mogelijk om uit het UBO-register te blijven door het aandelenbezit te verspreiden over meerdere vennootschappen. Het UBO-register dient juist om transparant te krijgen wie aan de touwtjes trekt bij juridische entiteiten die in Nederland zijn opgericht.

Voor wie geldt de UBO-registratieplicht?

  • De UBO-registratieplicht gaat gelden voor de volgende organisaties:
    (niet-beursgenoteerde) bv’s en nv’s;
  • overige rechtspersonen: stichtingen, UBO-plichtige verenigingen, onderlinge waarborgmaatschappijen en coöperaties;
  • personenvennootschappen: maatschappen, vennootschappen onder firma, en commanditaire vennootschappen;
  • rederijen;
  • kerkgenootschappen;
  • Europese naamloze vennootschappen (SEs);
  • Europese coöperatieve vennootschappen (SCEs);
  • Europees economisch samenwerkingsverbanden (EESVs).

Op Nederlandse beursgenoteerde vennootschappen rust geen plicht om hun UBO’s te registreren. De Nederlandse 100% dochtervennootschappen van binnen de EU/EER gereguleerde beursvennootschappen zijn ook vrijgesteld van de verplichting om hun UBO’s te registreren. Dit geldt voor zowel directe als indirecte 100% dochtervennootschappen.

Welke gegevens moeten ingeschreven worden?

Degene aan wie de juridische entiteit toebehoort of ieder van de bestuurders of degene die met de dagelijkse leiding is belast, is verplicht de gegevens van zijn UBO’s te melden bij het handelsregister. De gegevens die openbaar worden van iedere UBO zijn:

  • Naam;
  • Geboortedatum;
  • Nationaliteit;
  • Woonstaat;
  • Aard en omvang van het economische belang van de betreffende UBO.

Ten aanzien van het economisch belang geldt dat dit in bandbreedtes van 25, 50, 75 of 100% wordt weergegeven. Geldbedragen of de exacte omvang van het belang wordt niet kenbaar gemaakt.

Er worden echter nog meer data van de UBO geregistreerd, maar die zijn slechts toegankelijk voor bevoegde autoriteiten (Financial Intelligence Unit-Nederland en aangewezen bevoegde autoriteiten). Je kan hierbij denken aan:

  • BSN;
  • Woonadres;
  • (afschriften van) documenten die de UBO-status onderbouwen, zoals een identiteitsdocument en documenten waaruit de aard en omvang van het economisch belang blijkt. De documentatie die moet worden aangeleverd, verschilt per rechtspersoon en per situatie. Het kan zijn dat er afschriften van akten, kopieën van aandeelhoudersregisters e.d. moeten worden aangeleverd.

Privacywaarborgen voor de UBO?

Het register zal voldoen aan de eisen voor gegevensbescherming en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Uitgangspunt is dat een deel van de gegevens, zie hiervoor, voor iedereen toegankelijk is. Als er een onevenredig hoog risico is op chantage, ontvoering of geweld, dan kan de UBO de Kamer van Koophandel verzoeken bepaalde publiekelijke gegevens af te schermen.
De gemiddelde UBO zal echter niet snel aan deze hoge eisen voldoen.

Een andere manier waarmee de privacy gewaarborgd dient te worden is dat er in het UBO-register alleen op naam van een entiteit kan worden gezocht, het is niet mogelijk op naam van een persoon te zoeken. Daarnaast zullen diegenen die gegevens in het UBO-register willen raadplegen, zich bij de KvK moeten registreren. Ook kunnen UBO’s inzage krijgen in hoe vaak ze naar boven komen bij zoekopdrachten door derden in het register. Of deze maatregelen de UBO daadwerkelijk zullen beschermen tegen kwaadwillenden is nog maar de vraag.

Op welk moment moet er ingeschreven worden?

Voor entiteiten die op of na de ingangsdatum van de wet worden opgericht, moet u binnen acht dagen de UBO’s aanmelden bij het handelsregister. Het wordt een verplicht onderdeel voor het verkrijgen van een KvK-nummer. Bij entiteiten die vóór de ingangsdatum zijn opgericht, heeft u achttien maanden de tijd om de UBO’s aan te melden bij het handelsregister.
Let op: Bij het doorgeven van wijzigingen voor een bestaande en reeds ingeschreven entiteit, zoals een statutenwijziging of de registratie van een (nieuwe) enig aandeelhouder of bestuurder moet eveneens doorgegeven worden wie de UBO is. Als de UBO informatie niet verstrekt wordt, mag de KvK de inschrijving van de betreffende wijziging weigeren.

Financiële instellingen, waaronder banken, en bepaalde adviseurs zoals fiscalisten, accountants en notarissen hebben een eigen onderzoekplicht met betrekking tot de UBO van een rechtspersoon. Als deze constateren dat hun UBO-informatie niet overeenstemt met de gegevens in het UBO-register, moeten zij dit melden bij de KvK. De KvK meldt dan in het register dat er een onderzoek plaatsvindt.

Zorg er dus voor dat u over de vereiste (persoons)gegevens van uw UBO’s beschikt en deze (na inwerkingtreding van de wet) tijdig registreert bij de KvK. Het is daarbij wel goed om na te gaan of de KvK het register tegen die tijd zodanig heeft ingericht dat uw privacy, voor zover als mogelijk, gewaarborgd wordt.

Wat zijn de sancties bij het niet naleven van verplichtingen?

Als u verplicht bent om de UBO (‘s) te registreren maar het niet doet, wordt dit aangemerkt als economisch delict in de zin van de Wet op de economische delicten. Hiermee riskeert u een boete, een taakstraf en zelfs hechtenis. De Kamer van Koophandel draagt zorg voor controle op tijdigheid, juistheid en volledigheid van aangeleverde gegevens. Het Bureau Economische Handhaving van de Belastingdienst handhaaft. De maximale boete per overtreding bedraagt € 20.750.

Implementatie UBO-register in overige EU-lidstaten

Tot slot geven wij via deze link nog een verkort overzicht van de implementatie van het UBO-register in diverse EU-lidstaten. Hier wordt aangegeven of er reeds een UBO-register is ingevoerd, wat de acties zijn, de vindplaats van de site voor meer informatie en registratie en tenslotte de details die geregistreerd dienen te worden.

Wilt u meer informatie?

Neem dan contact op met Juliette Copper (via j.copper@vbcnotarissen.nl) of Jojanneke ten Hoopen (via j.tenhoopen@vbcnotarissen.nl).